Tin nóng:
GIỐNG MỚI NHẬP KHẨU: HỒNG XIÊM RUỘT ĐỎ, CÀ CHUA THÂN GỖ, VẢI KO HẠT, CHANH LEO COLOMBIA, ỔI RUBI, TÁO RUỘT ĐỎ, BƯỞI VÀNG, BƯỞI ĐỎ, BƯỞI LÙN, CAM MỸ

Thứ sáu, 25/05/2018

Kỹ thuật trồng thâm canh cây na dai cho hiệu quả kinh tế cao

Kỹ thuật thâm canh và thụ phấn nhân tạo cho na dai được một số hộ trồng na ở Thị trấn Hát Lót, huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La áp dụng đã mang lại hiệu quả kinh tế cao, góp phần tăng thu nhập hàng trăm triệu đồng/ha/năm.

Na dai là một loại cây ăn quả được các hộ làm vườn ở thị trấn Hát lót, huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La canh tác từ nhiều năm nay. Do chưa nắm vững về kỹ thuật chăm sóc na, quá trình ra hoa, kết quả của cây na, các hộ gia đình trồng na phụ thuộc hoàn toàn vào tự nhiên nên vào vụ na bà con nông dân lại nơm nớp lo: Giá phân bón, thuốc bảo vệ thực vật cao; năng suất na thấp, hình thức xấu, thương lái ép giá… nhiều vụ thu hoạch trong thời gian qua, cả vườn na chỉ vừa đủ vốn. Ở diện tích na phát triển tự nhiên chỉ thu lãi tối đa khoảng 20 triệu đồng/ha.

Cây na ra rất nhiều hoa nhưng tỷ lệ đậu quả thấp vì nhị đực và nhụy cái thường nở lệch pha nhau. Thường thì nhị đực nở trước, tung phấn rất lâu sau đó nhụy cái mới nở nên rất khó tự thụ phấn, nếu có thụ phấn được thường do gió hoặc côn trùng nên tỷ lệ đậu quả thấp, nhiều quả có tỷ lệ múi lép cao do thụ phấn không hoàn toàn. Muốn cho na sai quả, quả to, không bị lép, chất lượng tốt, bán được giá cao thì cần phải thụ phấn bổ sung bằng phương pháp thủ công cho na. Kỹ sư Phạm Hạnh – Trạm Khuyến nông huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La đã áp dụng giải pháp thâm canh và thụ phấn nhân tạo cây na dai đem lại hiệu quả kinh tế cao. Đây là phương pháp thủ công rất hữu hiệu trong việc chủ động số quả trên mỗi cây, để có quả to đều và mẫu mã đẹp. Cùng với việc sử dụng phân bón lá, chăm bón đúng quy trình kỹ thuật đã giúp các hộ canh tác na dai trên địa bàn thị trấn Hát Lót, huyện Mai Sơn có thu nhập ổn định.

Vào khoảng thời gian trung tuần tháng 11 sẽ đốn toàn bộ cành cao của cây na, chỉ để cây na cao khoảng 1,5 – 1,8 m và cắt bớt cành cho thoáng. Nhờ đó, cây na sẽ chống chịu được mưa gió, quả không bị dập nát do va chạm trên cao; không tốn thức ăn để nuôi cành vô hiệu; quả ra tập trung vào thân và cành cấp một (những quả na gần thân thường là những quả to và đẹp); cây na cũng dễ thụ phấn và dễ thu hoạch hơn.

 Ngoài ra, để cây na có lực ra mầm, ra hoa sớm và quả đẹp nên chăm bón, phục hồi cây sau thu hoạch với lượng phân bón thích hợp, bón khoảng 50 kg phân chuồng và 2,5kg NPK trên 1 gốc cây, tưới 1 – 2 lần thuốc kích rễ, phun 1 – 2 lần supe lân giữ độ ẩm đến hết tháng 12 để cây nghỉ qua vụ đông. Sau khi lập xuân khoảng 15 – 20 ngày, dùng kéo cắt sạch đầu cành từ 15 – 20 cm (cắt hết lá đầu cành và đốt để diệt sâu bệnh), đồng thời bón 50 kg phân chuồng và 2,5 NPK trên 1 gốc cây; tiếp đó phun kích phát tố để làm bật mầm hoa; khi hoa hé nở có màu trắng xanh thì tiến hành thụ phấn. Người trồng na cũng phải áp dụng đúng một số kỹ thuật khác để tăng tỷ lệ đậu quả, chăm bón nuôi quả và phòng chống các loại sâu bệnh thường gặp trên cây na như bệnh sáp, sên, bọ nhảy, muội đen, sâu đục quả, ròi quả, bệnh vàng lá…

– Cách lấy phấn hoa: Chọn ngày nắng ráo, hái những hoa ở gần ngọn, đầu cành các cành nhỏ (thường những hoa này không đậu quả) để lấy phấn. Chọn hái những hoa sắp nở: cánh đã dài, màu trắng vàng, các cánh đã bắt đầu tách khỏi nhau, nhị đực đã bắt đầu chuyển sang màu trắng kem, bao phấn sắp nứt. Thời gian hái hoa tốt nhất là vào buổi chiều, từ 3 đến 6 giờ. Hái xong cho hoa vào túi giấy đậy kín, để qua đêm cho hoa nở và phấn chín hoàn toàn. Sáng hôm sau đổ hoa ra đĩa khô, sạch, bỏ hết cánh hoa, rũ cho hạt phấn rơi ra, thu gom cho vào lọ thủy tinh hoặc đĩa có phủ vải lên trên để giữ ẩm rồi đem đi thụ phấn cho na.

 

cay na

– Cách thụ phấn: Dùng bàn tay trái đỡ nhẹ đế hoa, cuống hoa lọt giữa ngón trỏ và ngón giữa bàn tay trái và lấy ngón tay cái cũng của bàn tay trái tách nhẹ cánh hoa ra trong khi tay phải cầm ống nhựa bên trong có chứa hạt phấn na, cho phấn dính vào bó nhụy cái giữa lòng hoa. Thời gian thụ phấn tốt nhất là từ 8-10 giờ sáng, hoa nào nở trước thụ phấn trước, hoa nở sau tiếp tục thụ phấn các lần tiếp theo.

Kinh nghiệm cho thấy nếu có điều kiện nên thụ phấn bổ sung cho na 2 lần cách nhau 1 ngày và chọn hoa để thụ phấn sao cho số hoa cách đều trên cành thì tỷ lệ đậu quả mới cao, quả sẽ to và sẽ ít bị rụng quả sau này. Nếu làm thành thạo 1 người có thể thụ phấn cho 800-1.000 hoa/ngày. Khoảng 3-4 ngày thụ phấn 1 lần cho 1 cây và cả mùa na cũng chỉ thụ phấn 8-10 lần khi cây ra nhiều hoa nhất.

Trong thời gian thụ phấn bổ sung không nên phun thuốc phòng trừ sâu bệnh, hạn chế tưới nước. Khi hoa đã đậu, quả bắt đầu lớn thì cần tăng cường bón phân, tưới nước, chăm sóc, phun thuốc phòng trừ sâu bệnh đầy đủ, kịp thời để nuôi quả lớn.

Khi chăm bón các mầm cây na nên xử lý tỉa thưa mầm, những mầm để lại cắt sâu khoảng 10 – 15 cm và vặt sạch lá. Những mầm này sau khoảng 10 – 15 ngày sẽ nhú hoa, cho những quả nhanh to và nhanh thu hoạch (bình thường những quả đầu cành khoảng 125 -130 ngày cho thu hoạch thì những quả xử lý mầm thân chỉ khoảng 90 – 95 ngày đã cho thu hoạch). Áp dụng kỹ thuật này cũng đã tăng tỷ lệ đậu quả, tăng trọng lượng mỗi quả na lên 300 – 400 gram (so trước đây chỉ khoảng 200 gram). Quả na dai to, đẹp hơn, khi bóc vỏ ruột không bị vỡ và chảy nước, dóc hạt, để được lâu hơn khi quả đã chín (khoảng từ 5 – 7 ngày), chất lượng thơm, ngon, nên bán rất được giá, giá bán buôn tới 30.000 đồng/kg. Anh Nguyễn Văn Đạt – Tiểu khu 2 – Thị trấn Hát Lót – huyện Mai Sơn – tỉnh Sơn La cho biết: Gia đình anh hiện có 02 ha trồng na dai, với sự hướng dẫn của kỹ sư Phạm Hạnh – Trạm khuyến nông huyện Mai Sơn anh đã áp dụng kỹ thuật thâm canh và thụ phấn nhân tạo cho vườn na của gia đình, vụ thu hoạch năm 2012 gia đình anh đã thu về 400 triệu đồng.

Thụ phấn nhân tạo cho na dai được hội viên Hội Nông dân ở thị trấn Hát Lót – huyện Mai Sơn áp dụng trong mô hình trồng cây na dai cải tạo vườn tạp từ năm 2010. Đến nay, vùng trồng cây na dai theo kỹ thuật mới ở thị trấn Hát Lót đã đạt tổng diện tích 350 ha  và có trên 300 hộ dân ở tiểu khu 1, tiểu khu 2 – thị trấn Hát lót và tiểu khu 32 xã Cò Nòi tham gia. Hiệu quả kinh tế từ việc áp dụng kỹ thuật mới này đã giúp bà con nông dân tăng thêm thu nhập, năng suất đạt 10 – 12 tấn quả/ha, trừ chi phí đạt từ 150 – 200 triệu đồng/ha/năm so với các năm trước đây. Đến nay, vùng trồng cây na dai theo kỹ thuật mới đã đạt tổng diện tích 350 ha  và có trên 300 hộ dân ở tiểu khu 1, tiểu khu 2 – thị trấn Hát lót và tiểu khu 32 xã Cò nòi tham gia./.

 

Tin Liên Quan